GİB Uyumlu Adisyon Programı Nasıl Seçilir?

Yazılım satın alırken sık duyulan bir cümle var: programımız GİB onaylıdır. Cümle kulağa güven verici gelir, ama karşılığı sanıldığı gibi tek bir belge değildir. Gelir İdaresi Başkanlığı kasa yazılımlarına onay belgesi vermez. Onay başka yerlerde durur. Bu yazı satıcıya soracağınız soruları üç başlığa ayırıyor ve her başlıkta neyin ekranda doğrulanabileceğini gösteriyor.

GİB Onayı Yazılıma Değil, Cihaza ve Entegratöre Verilir

Onay üç farklı yerde aranır ve üçü birbirinin yerine geçmez. Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) mali onaylıdır; fiş hukuken o cihazdan çıkar. Fatura tarafında yetki, Başkanlığın yetkilendirdiği özel entegratördedir. Kasa yazılımı bu iki tarafla konuşan halkadır. Bu ayrım satın alma sorusunu değiştirir. Doğru soru "programınız onaylı mı" değil, "programınız hangi onaylı cihazla ve hangi entegratörle çalışıyor" olmalıdır. İkincisinin cevabı somuttur: marka, model ve firma adı olarak yazılı alınır.

Cihaz tarafı: yeni nesil ÖKC mali onaylıdır ve onay cihazın kendisine aittir.
Belge tarafı için yetki özel entegratörde durur; Başkanlık yetkili entegratör listesini yayımlar.
Yazılım tarafı: onay belgesi değil, çalışan bir bağlantı aranır.
Mali mühür işletmenin kendisine verilir; yazılımın mührü olmaz.

Yeni Nesil ÖKC Tarafında Ne Sorulur?

Ödeme anında tutarın cihaza elle tuşlanması, uyumun en sık kırıldığı yerdir. Satış kasadan yazarkasaya otomatik aktarılıyorsa ikinci veri girişi ve kuruş farkı ortadan kalkar. Novem POS bu aktarımı ödeme anında yapar. Bağlantının bedeli ayrı bir kalemdir. Yazar kasa entegrasyonu cihaz başına ücretlendirilir ve GMP3-TSM entegrasyon ücreti ayrıca yazar kasa firmasına ödenir. Bu ikinci ödemeyi sözleşmeyi imzalamadan önce sorun.

Hangi yazarkasa markaları ve modelleriyle çalıştığını yazılı isteyin.
Tutar cihaza otomatik mi geçiyor, elle mi tuşlanıyor? Demoda kendiniz deneyin.
Cihaz başına mı ücretlendiriliyor, kasa başına mı?
GMP3-TSM ücretinin kime ödendiğini teyit edin; bu kalem yazılım firmasına gitmeyebilir.
Cihazla bağlantı koptuğunda kasanın ne yaptığını sahada test edin.

Belge Tarafında Ne Sorulur?

Kasadan kesilen belge üç tipte olabilir: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye. Hangi tipin düzenleneceğini ürün değil alıcı belirler. Yazılımın üçünü de satış ekranından üretebildiğini doğrulayın; ayrı bir portala geçmek gerekiyorsa kasa akışı her faturada kesilir. Mevcut hesabınızı kaybetmezsiniz. Novem POS özel entegratör altyapılarıyla çalışır; bugün kullandığınız e-Dönüşüm hesabınızı bağlayarak devam edebilirsiniz. Yeni hesap açma şartı koşan bir teklif geldiyse sebebini sorun.

Üç belge tipini de satış ekranından kesebiliyor musunuz?
Kesilen belge cari ve satış kaydına otomatik işleniyor mu?
Mevcut entegratör hesabınız taşınabiliyor mu, yoksa yeni hesap mı açılıyor?
Dönem sonunda muhasebeye giden çıktıyı mali müşavirinize gösterin.

e-Adisyon Ayrı Bir Başvurudur

Bu belge kâğıt fişin elektronik hâlidir ve e-Adisyon adıyla kendi başvurusuna sahiptir. Ön koşul, e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarında olmanızdır; başvuru özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon yöntemiyle yapılır. Ülke genelinde otomatik bir zorunluluk yoktur, kapsam Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bildirimi ya da duyurusuyla gelir. Belge ödeme anında değil, sipariş anında açılır. Servis tamamlandığında üzerinde evrensel tekil numara (ETTN) yazan bir fiş ya da fatura düzenlenir. Yazılımın bu numarayı belgeye taşıdığını kendi satışınızla kontrol edin.

Kapsamda mısınız? Masada servis yapan ve gerçek usulde vergilendirilen işletmeler için geçerlidir.
Ön koşulu karşılıyor musunuz? Fatura tarafı tamamlanmadan gönüllü başvuru olmaz.
Sipariş girildiği anda belgenin açıldığını demoda görün.
ETTN'in fişe ya da faturaya düştüğünü tek satışla doğrulayın.
Yazılı bildirim geldiyse durumunuz farklıdır; bildirimdeki süre içinde dâhil olmanız gerekir.

Kapsamı Kendi İşletmenize Göre Daraltın

Her işletme aynı listeye bakmaz. Masada servis yapan bir restoran ile market, bakkal veya tekel bayii aynı belgeyi düzenlemez. Perakendede satış fişle kayda geçer; orada sıra cihaz ve e-Dönüşüm tarafındadır. Kendi akışınızı bir kâğıda yazın: müşteri siparişi nasıl veriyor, hesap nerede kapanıyor, faturayı kim istiyor. Kontrol listesi bu akıştan çıkar, satıcının hazır listesinden değil.

Masada servis varsa sipariş anında açılan belgeyi sorun.
Perakendede önce cihaz ve e-Dönüşüm tarafına bakın.
Kurumsal müşterisi çok olan işletme belge tipini daha sık değiştirir.
Şubeleriniz farklı türdeyse her şube için listeyi ayrı doldurun.

Yazılım Sizi Cezadan Korumaz

Burada bir sınır var ve satıcıların çoğu bunu yazmaz. Yazılım belgeyi doğru üretir, zamanında iletir ve kaydı saklar. Mükellefiyet, başvuru ve beyan yükümlülüğü ise işletmenin üzerinde kalır. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve mali müşavir görüşünün yerine geçmez. Kapsam ve yükümlülükler değişir; karar vermeden önce durumunuzu mali müşavirinizle ve Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarıyla teyit edin.

Satın Almadan Önce Demoda Yedi Kontrol

Sunum izlemek yetmez. Kendi ürününüzü tanımlayın, bir satış açın ve kapatın. Aşağıdaki yedi adım, uyumun kâğıt üzerinde değil ekranda doğrulanmasını sağlar.